محمد حسن خان اعتماد السلطنه

1639

تاريخ منتظم ناصرى ( فارسى )

اركان دولت نيز در خارج شهر خيام گوناگون افراشتند و عساكر ايران از اطراف روى به دار الخلافه نهادند - مقارن اين حال فتح محمّد خان فرستادهء كامران ميرزاى افغان با پنجاه طاقه شال كشميرى و پانزده رأس اسب تكّه و عريضه به حضور همايون آمد و اظهار متابعت نمود ولى در نيّت سفر تبديلى روى نيافت - نواب اميرزاده حمزه ميرزا و حسن خان سارى اصلان و سى هزار سواره و پياده از پيش حركت كردند كه در نيشابور به اردو ملحق شوند - و حبيب اللّه خان شاهيسون امير توپخانه را حكم دادند كه با شصت عرّاده توپ راه خوار را پيش گرفته مقدّمة الجيش باشد و روز يكشنبه نوزدهم ربيع الثانى از نگارستان انتهاض فرموده به اشرف‌آباد نزول اجلال شد - در اينجا نواب سلطان‌مراد ميرزا را با ششهزار نفر به چمن گندمان عراق مأمور فرمودند كه به نظم آن صفحات پردازد ، و نواب بهرام ميرزا را به حكمرانى قزوين منصوب نمودند و طهماسبقلى خان قزوينى وزارت نواب معزى اليه يافت - روز بيست و ششم ربيع الثانى موكب اعلى وارد سمنان شد و سيف اللّه ميرزا حاكم اين ولايت به خدمات پرداخت ، پس از يك هفته از سمنان حركت كرده در دهم جمادى الاولى به چمن بسطام رسيدند و چهل روز در اينجا توقف شد ، و شنيدند كه امپراطور روس نيكلاى به طرف تفليس و اوچ كليسا عزيمت نموده و نامه به شهريار غازى نوشته كه اگر مايل باشند بدينجانب توجّه فرموده ملاقات نمايند . چون سفر هرات مانع مرام بود حضرت شاهنشاهزادهء اعظم وليعهد دولت عليّه ناصر الدين ميرزا ( اعليحضرت همايون شاهنشاهى ناصر الدين شاه ) را به ملاقات اعليحضرت امپراطور روس مأمور فرمودند و حضرت وليعهد در اين وقت قريب به هفت سال از عمر مباركشان گذشته بود . خلاصه محمّد طاهر خان وكيل قزوينى از چمن بسطام به دار الخلافه مأمور شده از نواب و الا فرهاد ميرزاى نايب الاياله يك زوج شال رضائى كشميرى و پنج رشته تسبيح مرواريد و چهارده رأس اسب تركمانى به جهت هديهء امپراطور گرفته به حضرت وليعهد گردون‌مهد به تبريز برده كه در ركاب و الا متوجّه تفليس گردد . و محمّد خان زنگنه امير نظام و حاجى ملا محمود نظام العلماء و ميرزا تقى خان فراهانى وزير نظام و عيسى خان قاجار خال حضرت وليعهد بيهمال و ميرزا محمّد حكيم‌باشى در ركاب حضرت